Den Haag, 15 september 2022 – De Restitutiecommissie adviseert de gemeente Eindhoven het schilderij Blick auf Murnau mit Kirche van de kunstenaar Wassily Kandinsky te restitueren aan de erven van Johanna Margarethe Stern-Lippmann (1874-1944). Het werk bevindt zich vanaf 1951 in de collectie van het Van Abbemuseum in Eindhoven.

Op basis van nieuwe feiten heeft de Restitutiecommissie geconcludeerd dat voldoende aannemelijk is dat Margarethe Stern-Lippman het schilderij onvrijwillig heeft verloren tijdens het naziregime.

In een bindend advies van 29 januari 2018 is door de commissie een eerder verzoek tot restitutie van dit werk afgewezen. Destijds kon niet worden vastgesteld dat het werk tijdens het naziregime uit het bezit was geraakt van Margarethe Stern-Lippmann, de Joodse (over)grootmoeder van verzoekers.

Nieuwe aanwijzingen

De commissie heeft op basis van nieuwe documenten die nog niet bekend waren ten tijde van het eerste verzoek opnieuw onderzoek laten doen naar de omstandigheden van het bezitsverlies van Margarethe Stern-Lippmann. Uit het onderzoek blijkt dat er drie aanwijzingen zijn die het bezitsverlies tijdens de oorlog aannemelijk maken. Deze onderbouwing is te raadplegen in het advies van de commissie op de website van de Restitutiecommissie. Nu Margarethe Stern-Lippmann Joods was, is op grond van het door de regering vastgestelde Beoordelingskader het bezitsverlies onvrijwillig, tenzij nadrukkelijk anders blijkt.  Van dat laatste is geen sprake, zoals de in het bindend advies beschreven lotgevallen van Margarethe en haar kunstcollectie duidelijk maken.

De gemeente Eindhoven heeft met het bindend advies van de Restitutiecommissie ingestemd en zal overgaan tot restitutie van het schilderij Blick auf Murnau mit Kirche aan de erven van Margarethe Stern-Lippmann.

Relevant advies en samenvatting: Bindend advies inzake Stern-Lippmann / Gemeente Eindhoven II

Gerelateerd advies: Blick auf Murnau mit Kirche door Wassily Kandinsky