Bronzen kandelaar KA 118 (foto: Museum Boijmans Van Beuningen)
DEN HAAG, 27 juli 2020 – De Restitutiecommissie heeft bij bindend advies van 13 juli 2020 besloten dat de gemeente Rotterdam een bronzen kandelaar en een bronzen wijwateremmer moet teruggeven aan de erfgenamen van de Joodse apotheker Emanuel Vita Israël (1873-1940).
Emanuel Vita Israël bezat een grote collectie kunstvoorwerpen die hij voor het publiek toegankelijk maakte in stijlkamers in zijn woning in Amsterdam. Enkele dagen na de Duitse inval pleegde hij op 15 mei 1940 zelfmoord. Van zijn familie overleefden alleen een schoondochter en haar twee dochters de oorlog. In zijn op 30 juni 1939 opgemaakte testament had Vita Israël de bepaling opgenomen dat zijn verzameling antiquiteiten binnen een half jaar na zijn overlijden geveild moest worden. Zijn erfgenamen hebben daarom de collectie in november 1940 onder de hamer gebracht bij het Amsterdamse veilinghuis Frederik Muller & Co. Onder de geveilde objecten bevonden zich de kandelaar en wijwateremmer. De commissie heeft aangenomen dat zelfmoord van Vita Israël is ingegeven door de Duitse inval. Dat zijn erfgenamen ter uitvoering van de genoemde bepaling in zijn testament de kunstvoorwerpen hebben moeten laten veilen, ziet de commissie in samenhang met de doodsoorzaak als onvrijwillig door omstandigheden die direct verband hielden met het naziregime.
De kandelaar en de wijwateremmer bevonden zich in de collectie van Museum Boijmans van Beuningen. Ze zijn in 1994 aan de gemeente Rotterdam geschonken als onderdeel van de collectie J.W. Frederiks. Het Museum heeft in 2018 zelf contact opgenomen met de erfgenamen van Vita Israël waarna besloten is om de commissie om bindend advies te vragen.
De Adviescommissie Restitutieverzoeken Cultuurgoederen en Tweede Wereldoorlog adviseert over claims op tijdens de naziperiode verloren cultuurgoederen, zogeheten roofkunst. Sinds haar start in 2002 heeft de Restitutiecommissie 163 adviezen uitgebracht en zijn 185 claims aan haar voorgelegd. De commissie staat onder voorzitterschap van Fred Hammerstein.
Relevant bindend advies: Een bronzen wijwateremmer en een bronzen kandelaar
Blijf op de hoogte van alle nieuwe adviezen en ontwikkelingen binnen de Restitutiecommisse
Actueel
5 november 2013
De Restitutiecommissie heeft minister Jet Bussemaker van OCW geadviseerd drie schilderijen uit de Gouden Eeuw terug te geven aan de erven van de joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker. De minister heeft het advies overgenomen.
2 juni 2020
De Restitutiecommissie heeft de Minister van OCW geadviseerd een verzoek om teruggave van het schilderij Winters Bosgezicht door Johann Bernard Klombeck en Eugène Joseph Verboeckhoven af te wijzen. De minister heeft dit advies overgenomen.
7 november 2023
De RC adviseert de Staatssecretaris Cultuur en Media om de aquarel De tantes gaan op reis door Alexander Hugo Bakker Korff te restitueren aan de erfgenamen van Jacob Lierens (1877-1949). Op grond van onderzoek van het Expertisecentrum Restitutie oordeelt de commissie dat het in hoge mate aannemelijk is dat de aquarel afkomstig is uit de particuliere collectie van de Joodse kunstverzamelaar Jacob Lierens te Amsterdam. Ook is uit onderzoek voldoende aannemelijk geworden dat hij het bezit van de aquarel onvrijwillig heeft verloren als gevolg van omstandigheden die direct verband houden met het naziregime.
Postbus 556
2501 CN Den Haag
(070) 376 59 92