Den Haag, 15 maart 2018 – De Restitutiecommissie heeft bindend advies uitgebracht over het verzoek tot teruggave van het schilderij Blick auf Murnau mit Kirche van Wassily Kandinsky, thans in bezit van de gemeente Eindhoven. De commissie is van oordeel dat de gemeente niet verplicht is tot restitutie.

De gemeente Eindhoven is in 1951 eigenaar van het schilderij geworden doordat het Van Abbemuseum het aankocht van kunsthandelaar Karl Alexander Legat uit Den Haag. Het werk maakt sindsdien deel uit van de collectie van het museum. Verzoekers om restitutie stellen dat het werk behoorde tot de collectie van hun (over)grootmoeder Johanna Margareta Stern-Lippmann (Berlijn, 1874 – Auschwitz, 1944) en dat het onvrijwillig uit haar bezit is geraakt als gevolg van omstandigheden die direct verband hielden met het naziregime. Verzoekers en de gemeente hebben de claim op het werk aan de commissie voorgelegd voor onderzoek en bindend advies.

De commissie heeft vastgesteld dat in een testament uit 1924 van het echtpaar Stern-Lippmann, dat een omvangrijke kunstcollectie bezat, één schilderij van Kandinsky (‘Landschaft’) wordt genoemd. Daarnaast heeft de commissie kennis genomen van een door verzoekers overgelegd fotoalbum, waarin een oude foto is opgenomen waarop het werk te zien is. De commissie acht het in hoge mate aannemelijk dat het geclaimde werk tot de collectie van Stern-Lippmann heeft behoord.

De commissie heeft zich vervolgens de vraag gesteld of in voldoende mate aannemelijk is dat Margareta Stern-Lippmann het bezit van het werk onvrijwillig heeft verloren door omstandigheden die direct verband hielden met het naziregime. De commissie beantwoordt die vraag ontkennend, omdat er geen feiten bekend zijn waaruit blijkt wat er in de periode 1924 (het testament) tot 1951 (aankoop door het museum) met het werk is gebeurd. In haar bindend advies van 29 januari 2018 is zij daarom tot het oordeel gekomen dat de gemeente niet verplicht is tot restitutie van het schilderij.

Over de Restitutiecommissie

De Adviescommissie Restitutieverzoeken Cultuurgoederen en Tweede Wereldoorlog adviseert over claims op tijdens de naziperiode verloren cultuurgoederen, zogeheten roofkunst. Sinds haar start in 2002 heeft de Restitutiecommissie 154 adviezen uitgebracht en zijn 174 claims aan haar voorgelegd.

Relevant bindend advies: Blick auf Murnau mit Kirche door Wassily Kandinsky