De Restitutiecommissie heeft de Minister van OCW geadviseerd om het schilderij Fruitstilleven door de zeventiende-eeuwse schilder Johannes Bosschaert te restitueren aan de Orde van Vrijmetselaren onder het Grootoosten der Nederlanden. Hoewel dit niet algemeen bekend is, werd de Orde van Vrijmetselaren tijdens de bezetting als organisatie door de nazi’s vervolgd.

Op donderdag 26 juni levert de Restitutiecommissie een bijdrage aan de internationale conferentie ‘Recovered Memories’ in Parijs. Nabestaanden van families uit vijf Europese landen die slachtoffer waren van kunstroof tijdens het naziregime, professionals en belangstellenden van over de hele wereld  zullen in gesprek gaan over het belang van de restitutie van nazi-roofkunst. De nadruk ligt daarbij op het delen van de geschiedenis van de beroofde families.

Lees het jaarverslag 2023 (pdf-bestand):

De Restitutiecommissie adviseert Gemeente Rotterdam tot teruggave van de tekening ‘Schrijvend meisje aan een tafel’ van Max Liebermann aan de erven van Max en Martha Liebermann. Waar restitutieverzoeken in de regel worden ingediend door de nazaten van kunstverzamelaars en kunsthandelaren, is in deze zaak voor het eerst sprake geweest van een verzoek van de erfgenamen van de maker van het kunstwerk in kwestie.

Bij de uitvoering van het Programma Intensivering Restitutiebeleid Cultuurgoederen WOII, waarbij de gehele NK-collectie opnieuw op herkomst wordt onderzocht, is met betrekking tot een aantal objecten een link gevonden met de Joodse kunsthandelaar Mozes Mogrobi. Naar aanleiding hiervan hebben de erven van Mogrobi een restitutieverzoek ingediend, dat heeft geleid tot deze teruggave.

De Restitutiecommissie adviseert Gemeente Amsterdam tot teruggave van het schilderij ‘Odalisque’ (Henri Matisse) aan de rechtsopvolgers van Albert Stern. Op grond van het door het Expertisecentrum Restitutie NIOD getoetste onderzoek van de Commission for Looted Art in Europe oordeelt de commissie dat textielfabrikant Albert Stern tijdens de bezetting eigenaar was van het schilderij.

De Restitutiecommissie adviseert de Staatssecretaris Cultuur en Media het olieverfschilderij Vechtende kaartspelers (kunstenaar onbekend) te restitueren aan de erven van de Joodse antiquair Meijer Marcus van Praag (1871-1943). Uit onderzoek blijkt dat Van Praag het schilderij vanuit zijn privécollectie in oktober 1941 aan een kunstverzamelaar heeft verkocht. Deze verkoop hield verband met de maatregelen van de bezetter tegen Joodse burgers en kwam voort uit lijfsbehoud.

Met verdriet hebben wij kennisgenomen van het overlijden op 11 februari 2024 van onze oud-voorzitter Mr. W.J.M. Davids Willibrord Davids […]

De RC adviseert de Staatssecretaris Cultuur en Media om het schilderij God verschijnt aan Abraham te Sichem door Moeyaert te restitueren aan de erfopvolger van Herman Hamburger. Op grond van onderzoek door het Expertisecentrum Restitutie (ECR) oordeelt de commissie dat het in hoge mate aannemelijk is dat het schilderij sinds 1936 onderdeel uitmaakte van de particuliere collectie van de Joodse kunsthandelaar en -verzamelaar Herman Hamburger. Ook is voldoende aannemelijk geworden dat Hamburger het bezit van het schilderij onvrijwillig heeft verloren als gevolg van omstandigheden die direct verband houden met het naziregime.

De RC adviseert de Staatssecretaris Cultuur en Media om de aquarel De tantes gaan op reis door Alexander Hugo Bakker Korff te restitueren aan de erfgenamen van Jacob Lierens (1877-1949). Op grond van onderzoek van het Expertisecentrum Restitutie oordeelt de commissie dat het in hoge mate aannemelijk is dat de aquarel afkomstig is uit de particuliere collectie van de Joodse kunstverzamelaar Jacob Lierens te Amsterdam. Ook is uit onderzoek voldoende aannemelijk geworden dat hij het bezit van de aquarel onvrijwillig heeft verloren als gevolg van omstandigheden die direct verband houden met het naziregime.

De Restitutiecommissie adviseert de gemeente Rotterdam om het ivoren reliëf Hodegetria of Maria met kind dat zich bevindt in Museum Boijmans Van Beuningen, te restitueren aan de erfopvolgers van de firmanten van Kunsthaus A.S. Drey.

Om mogelijke onduidelijkheden weg te nemen en de werkwijze van de Restitutiecommissie eenduidiger te maken, zijn er een aantal aanpassingen gedaan aan het Reglement werkwijze Restitutiecommissie.